Adaptacje powieści Bolesława Prusa

Adaptacje powieści Bolesława Prusa
Autor Mikołaj Wysocki
Mikołaj Wysocki13.08.2023 | 6 min.

Bolesław Prus, jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy drugiej połowy XIX wieku, pozostawił po sobie bogaty dorobek literacki. Jego najsłynniejsze powieści, takie jak "Lalka", "Faraon" czy "Placówka", na stałe wpisały się do kanonu polskiej literatury i kultury. Nic więc dziwnego, że doczekały się licznych adaptacji na inne media. Poniższy artykuł przybliża najciekawsze ekranizacje, sztuki teatralne, komiksy, gry i inne formy, w jakich powieści Prusa zostały zinterpretowane na przestrzeni lat.

Najpopularniejsze adaptacje filmowe i telewizyjne

Ekranizacje "Lalki"

"Lalka" doczekała się kilku znanych adaptacji filmowych, z których pierwszą był niemy obraz z 1909 roku. Kolejne ekranizacje pojawiły się w 1968 i 1977 roku, a ostatnia kinowa wersja w reżyserii Ryszarda Berka powstała w 2015 roku. Wszystkie te filmy różniły się od siebie interpretacją głównych postaci i fabuły.

Seriale na podstawie "Placówki" i "Emancypantek"

Dwie znane ekranizacje serialowe to "Placówka" z 2000 roku oraz "Emancypantki" z 2004. Obie produkcje wiernie oddawały realia i problematykę społeczną poruszaną w oryginalnych powieściach Prusa.

Inne miniseriale i filmy fabularne

Poza wymienionymi, powstało wiele miniseriali na motywach mniej znanych utworów Prusa, jak "Katarynka" czy "Anielka". Reżyserzy sięgali również po motywy biograficzne, kręcąc filmy o młodości pisarza, na przykład "Aleksander Świętochowski", czy o jego późniejszych latach.

Sztuki teatralne inspirowane twórczością Prusa

"Lalka" i "Faraon" na deskach teatru

"Lalka" wielokrotnie trafiała na scenę w różnych teatrach, za każdym razem w nowej, autorskiej interpretacji reżyserów. Podobnie dzieje się z "Faraonem", który doczekał się wielu inscenizacji operowych i dramatycznych.

Adaptacje mniej znanych utworów

Także mniej oczywiste powieści Prusa znalazły swój teatralny odpowiednik - "Placówkę" można było oglądać na scenie Teatru Telewizji, a "Emancypantki" w warszawskim Teatrze Powszechnym.

Współczesne interpretacje dzieł Prusa

Niektóre spektakle teatralne sięgają po motywy z utworów Prusa, ale osadzają je w realiach współczesnych, nadając im nowe znaczenie. Jest to ciekawy zabieg aktualizujący treści sprzed ponad stu lat.

Komiksy i graphic novels

Obrazkowe wersje "Lalki" i "Faraona"

Klasyki literatury polskiej w komiksowej formie zyskują nowych odbiorców. Dlatego doczekały się graficznych adaptacji m.in. w serii "Klasyka Polska w Komiksie".

Komiksowe biografie pisarza

Poza adaptacjami powieści, powstają też komiksy biograficzne o samym Prusie, na przykład "Bolesław Prus - Ojciec polskiej noweli" wydany przez Egmont.

Nowe historie osadzone w realiach utworów Prusa

Czasem komiksowi twórcy biorą jedynie realia i konwencję świata przedstawionego z powieści Prusa i na tej podstawie tworzą autorskie historie z nowymi bohaterami.

Adaptacje radiowe i audiobooki

Słuchowiska radiowe na podstawie powieści

Archidiecezjalne Radio Podlasie wyprodukowało na przykład słuchowisko "Lalka" na podstawie powieści. Inne rozgłośnie radiowe przygotowały audio adaptacje m.in. "Placówki" i "Emancypantek".

Najciekawsze audiobooki z lekturą utworów

Klasyki Prusa w wersji audio z profesjonalną lekturą aktorów można znaleźć w ofercie wydawnictw takich jak StoryBox, czytając słuchowiska na podstawie "Lalki", "Placówki" i innych utworów.

Inne formy radiowych i audio adaptacji

Pojawiają się też nieco bardziej eksperymentalne formy, jak na przykład podcast ze swobodną dyskusją na temat treści i problematyki poruszanej w powieściach pisarza.

Gry planszowe i komputerowe

Gry fabularne osadzone w świecie powieści Prusa

Światy przedstawione w utworach Prusa dają twórcom gier pole do popisu. Dlatego powstały takie tytuły jak fabularna gra planszowa na motywach "Lalki" czy komputerowa gra akcji osadzona w realiach "Faraona".

Gry logiczne i edukacyjne dla dzieci

Aby zachęcić najmłodszych do sięgnięcia po lektury Prusa, tworzone są gry edukacyjne związane z jego twórczością, np. quizy i zagadki logiczne bazujące na treści powieści.

Inne gry inspirowane twórczością pisarza

Oprócz fabularnych i edukacyjnych, powstają też mniej oczywiste gry związane z Prusem, jak gra karciana pozwalająca wcielić się w bohaterów powieści i rozegrać ich losy na nowo.

Adaptacje w innych mediach i formach

Musicale i opery na podstawie powieści

W 2019 roku swoją premierę miał musical "Lalka" wzorowany na książce Prusa, z librettem Michała Znanieckiego. Wcześniej powstały też opery, jak "Lalka" Krzysztofa Meyerusa z 1980 roku.

Interpretacje plastyczne i wystawy

Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza zorganizowało wystawę ilustrującą świat przedstawiony w powieściach Prusa, a Zachęta pokazała obrazy i rzeźby zainspirowane jego twórczością.

Inne nietypowe sposoby adaptacji

Pojawiają się też mniej oczywiste formy interpretacji, jak choreografie taneczne oparte na wątkach i motywach z powieści albo projekty ubrań stylizowane na postacie stworzone przez pisarza.

Podsumowanie

Twórczość Bolesława Prusa od ponad stu lat inspiruje kolejne pokolenia artystów, którzy sięgają po jego utwory, aby za pomocą filmu, teatru, komiksu czy gier przybliżyć je nowym odbiorcom. Te liczne i różnorodne adaptacje świadczą o niegasnącej popularności i ponadczasowości dzieł pisarza. Choć powstały w odmiennej epoce, ich problematyka pozostaje nadal aktualna, a postacie i historie wciąż pobudzają wyobraźnię. Dlatego z pewnością jeszcze nie raz zobaczymy "Lalkę", "Faraona" i inne powieści Prusa w nowych, zaskakujących odsłonach.

Najczęściej zadawane pytania

Zdecydowanie najpopularniejsza jest "Lalka", ekranizowana wielokrotnie i inscenizowana w teatrach. Dużą popularnością cieszą się też "Faraon", "Placówka" i "Emancypantki".

Za najbardziej udaną adaptację filmową uważa się wersję z 1968 roku w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa, z Mariuszem Dmochowskim w roli Stanisława Wokulskiego.

Tak, kilka jego utworów doczekało się komiksowych wydań, m.in. w serii "Klasyka Polska w Komiksie". Powstały też komiksy biograficzne o pisarzu.

Powstało kilka gier komputerowych osadzonych w realiach powieści, głównie "Lalki" i "Faraona". Są to zazwyczaj gry akcji lub fabularne RPG.

"Lalkę" i "Faraona" można zobaczyć w repertuarze wielu polskich teatrów dramatycznych. Czasem grane są także sztuki na motywach mniej znanych utworów.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Jak dbać o nawodnienie organizmu latem?
  2. Filmy na podstawie powieści Olgi Tokarczuk
  3. Polskie komedie pomyłek w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego
  4. Arnold - czy Patricia Arquette świetnie wciela się w postać seryjnej morderczyni?
  5. Strażnicy Galaktyki 3 - recenzja filmu Marvela z 2023 roku
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Mikołaj Wysocki
Mikołaj Wysocki

Zafascynowany światem filmu i seriali. Na blogu dzielę się recenzjami, ciekawostkami i rekomendacjami. Rozrywka to moja pasja, a ekran to mój kawałek sztuki. Zapraszam do kinowej podróży!

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły

FilmyZagraniczne ekranizacje polskiej literatury

Polskie powieści wśród arcydzieł kina - od hollywoodzkich superprodukcji po awangardowe artystyczne etiudy, wybitni reżyserzy światowi zekranizowali dzieła Sienkiewicza, Prusa, Reymonta, Żeromskiego i innych. Te ponadczasowe adaptacje zapisały polską literaturę na kartach historii kina.